ODNOWA I ROZWÓJ WSI

Działanie Osi 3 – Odnowa i rozwój wsi ukierunkowane jest na tworzenie warunków dla rozwoju społeczno-ekonomicznego obszarów wiejskich i aktywizacji ludności wiejskiej przez wsparcie inwestycyjne przyznawane na realizację projektów związanych z zagospodarowaniem przestrzeni publicznej, w tym utrzymaniem, odbudową i poprawą stanu dziedzictwa kulturowego i przyrodniczego wsi oraz podniesienie atrakcyjności turystycznej obszarów wiejskich. Celem działania jest wpływanie na poprawę, jakości życia na obszarach wiejskich poprzez zaspokojenie potrzeb społecznych i kulturalnych mieszkańców wsi oraz promowanie obszarów wiejskich. Umożliwić ma ono rozwój tożsamości społeczności wiejskiej, zachowanie dziedzictwa kulturowego i specyfiki obszarów wiejskich oraz wpływanie na wzrost atrakcyjności turystycznej i inwestycyjnej obszarów wiejskich.
Beneficjenci:
Beneficjentem pomocy w ramach działania Odnowa i rozwój wsi może być:
1)     gmina;
2)     instytucja kultury, dla której organizatorem jest jednostka samorządu terytorialnego;
3)     osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, działająca na podstawie przepisów o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczpospolitej Polskiej, o stosunku Państwa do innych kościołów i związków wyznaniowych oraz o gwarancjach wolności sumienia i wyznania – na operacje, w ramach, których są ponoszone następujące koszty:
a)     związane z kształtowaniem obszarów o szczególnym znaczeniu dla zaspokojenia potrzeb mieszkańców, sprzyjających nawiązywaniu kontaktów społecznych, ze względu na ich położenie oraz cechy funkcjonalno-przestrzenne, w szczególności poprzez odnawianie lub budowę placów parkingowych, chodników lub oświetlenia ulicznego.
b)    odnawianie elewacji zewnętrznych i dachów budynkach architektury sakralnej, wpisanych do rejestru zabytków objętych wojewódzką ewidencją zabytków i odnawiania cmentarzy wpisanych do rejestru zabytków;
c)     zakupu materiału siewnego lub nasadzeniowego roślin wieloletnich – koniecznego do realizacji operacji;
d)    zakupu sprzętu, materiałów i usług, służących realizacji operacji;
e)     ogólne, które są bezpośrednio związane z przygotowaniem i realizacją operacji.
4)     organizacja pozarządowa o statusie organizacji pożytku publicznego, której cele statutowe są zbliżone z celami działania Odnowa i rozwój wsi.
 
Podmioty te muszą jednakże mieć siedzibę lub realizować operację na terenie objętym lokalną strategią rozwoju, w ramach, której ubiegają się o finansowanie operacji.

Zakres pomocy:
Pomocy finansowej udziela się na operacje w zakresie:
    1)     budowy, przebudowy, remontu lub wyposażenia obiektów:
a)     pełniących funkcje publiczne, społeczno-kulturalne, rekreacyjne i sportowe,
b)    służących promocji obszarów wiejskich, w tym propagowaniu i zachowaniu dziedzictwa historycznego, tradycji, sztuki oraz kultury,
2)     kształtowania obszaru przestrzeni publicznej;
3)     budowy, remontu lub przebudowy infrastruktury związanej z rozwojem funkcji turystycznych, sportowych lub społeczno-kulturalnych;
4)     zakupu obiektów charakterystycznych dla tradycji budownictwa w danym regionie, w tym budynków będących zabytkami, z przeznaczeniem na cele publiczne,
5)     odnawiania, eksponowania lub konserwacji lokalnych pomników historycznych, budynków będących zabytkami lub miejsc pamięci;
6)     kultywowanie tradycji społeczności lokalnej oraz tradycyjnych zawodów.
 
Koszty kwalifikowane:
1)     budowy, przebudowy, remontu lub wyposażenia budynków pełniących funkcje rekreacyjne, sportowe i społeczno-kulturalne, w tym świetlic i domów kultury, z wyłączeniem szkół, przedszkoli i żłobków;
2)     budowy, przebudowy, remontu lub wyposażenia obiektów małej architektury;
3)     budowy, przebudowy lub remontu przeznaczonych do użytku publicznego ścieżek rowerowych, szlaków pieszych, placów zabaw, miejsc rekreacji oraz obiektów sportowych, z wyłączeniem sal sportowych, przeznaczonych wyłącznie dla szkół lub przedszkoli;
4)     zakupu towarów służących przedsięwzięciom związanym z kultywowaniem tradycji społeczności lokalnych lub tradycyjnych zawodów;
5)     związanych z kształtowaniem obszarów o szczególnych znaczeniu dla zaspokojenia potrzeb mieszkańców, sprzyjających nawiązywaniu kontaktów społecznych ze względu na ich położenie oraz cechy funkcjonalno-przestrzenne, w szczególności poprzez odnowienia lub budowę placów parkingowych, chodników lub oświetlenia ulicznego;
6)     urządzania i porządkowania terenów zielonych, parków lub innych miejsc wypoczynku;
7)     budowy, przebudowy lub remontu infrastruktury turystycznej;
8)     zagospodarowania zbiorników i cieków wodnych w celu wykorzystania ich do rekreacji lub w celu poprawy estetyki miejscowości;
9)     rewitalizacji budynków wpisanych do rejestru zabytków lub objętych wojewódzką ewidencją zabytków, użytkowanych na cele publiczne oraz obiektów małej architektury, odnawiania lub konserwacji lokalnych pomników historycznych i miejsc pamięci;
10) zakupu i odnawiania obiektów charakterystycznych dla danego regionu lub tradycji budownictwa wiejskiego i ich adaptacji na cele publiczne;
11) budowy, przebudowy, remontu lub wyposażenia obiektów budowlanych przeznaczonych na cele promocji lokalnych produktów i usług, w tym pawilonów, punktów wystawowych, sal ekspozycyjnych lub witryn;
12) odnawiania elewacji zewnętrznych i dachów w budynkach architektury sakralnej wpisanych do rejestru zabytków lub objętych wojewódzką ewidencją zabytków i odnawiania cmentarzy wpisanych do rejestru zabytków;
13) wyburzenia i rozbiórki zdewastowanych obiektów budowlanych w celu uporządkowania terenu w miejscowości, jeżeli niemożliwe jest ich odnowienie i dalsze użytkowanie – w zakresie koniecznym do realizacji operacji wymienionych w pkt. 1-12;
14) zakupu materiału siewnego lub nasadzeniowego roślin wieloletnich – koniecznego do realizacji operacji;
15) zakupu sprzętu, materiałów i usług służących realizacji operacji;
16) ogólnych, które są bezpośrednio związane z przygotowaniem i realizacją operacji.
Koszty ogólne (wymienione powyżej w pkt. 16) nie mogą przekraczać 10% wartości pozostałych kosztów kwalifikowanych.
 
Koszty ogólne mogą dotyczyć:
    1.     Przygotowania dokumentacji technicznej operacji, w tym:
a)     kosztorysów,
b)    projektów architektonicznych lub budowlanych,
c)     ocen lub raportów oddziaływania na środowisko,
d)    dokumentacji geologicznej lub hydrologicznej,
e)     wypisów i wyrysów z katastru nieruchomości,
f)     usług geodezyjno-kartograficznych,
g)    usług rzeczoznawcy majątkowego;
2.     Opłaty za patent lub licencje;
3.     Sprawowania nadzoru inwestorskiego lub autorskiego i związane z kierowaniem robotami budowlanymi;
4.     Przygotowania innych dokumentów niezbędnych do realizacji operacji.
 
Do kosztów kwalifikowanych zalicza się także podatek od towarów i usług (VAT), na zasadach określonych w art. 71 ust. 3 lit. A rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/-2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z póź. zm.).
 
Uwaga:
W świetle interpretacji Komisji Europejskiej z dnia 13 stycznia 2009 r. dotyczącej art. 71 ust. 3 lit.a. rozporządzenia Rady nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, VAT stanowi koszt niekwalifikowany dla niepodlegających opodatkowaniu VAT krajowych, regionalnych i lokalnych organów władzy i ich instytucji prawa publicznego, w tym m.in. gmin, stowarzyszeń gmin.
 
Kryteria dostępu – czyli jakie warunki należy spełnić by otrzymać pomoc
Pomoc finansowa może być przyznana, jeżeli:
1) projekt realizowany jest w miejscowości należącej do:
- gminy wiejskiej lub
- gminy miejsko-wiejskiej, z wyłączeniem miast liczących powyżej 5 tys. mieszkańców, lub
- gminy miejskiej, z wyłączeniem miejscowości liczących powyżej 5 tys. mieszkańców,
2) projekt wpisuje się w zakres Planu Odnowy Miejscowości,
3) projekt nie ma charakteru komercyjnego,
4) w przypadku, gdy projekt realizowany będzie na nieruchomości nie należącej do beneficjenta, beneficjent posiada prawo do dysponowania tą nieruchomością na cele określone w projekcie przez okres 7 lat po realizacji projektu;
5) organizacja pozarządowa działa w obszarze zbieżnym z celami działania „Odnowa i rozwój wsi” w szczególności na rzecz aktywizacji ludności, rozwoju oraz zachowania dziedzictwa kulturowego lub przyrodniczego;
6) projekt składany przez instytucję kultury, dla której organizatorek jest jednostka samorządu terytorialnego został zaakceptowany przez te jednostkę.

Forma i wysokość pomocy
 
Pomoc finansowa ma formę refundacji części kosztów kwalifikowanych projektu. Maksymalna wysokość pomocy na realizację projektów w jednej miejscowości wynosi 500 000 zł w okresie realizacji PROW.
 
Uwaga:
 
Dana miejscowość może otrzymać pomoc zarówno w ramach osi 3 jak i w ramach działania Wdrażanie lokalnej strategii rozwoju, co daje w sumie możliwość uzyskania 1 000 000 na jedną miejscowość. Wielkość pomocy przyznanej na realizację jednej operacji nie może być równa lub niższa niż 25 000 zł, a poziom pomocy finansowej z EFRROW wynosi maksymalnie 80% kosztów kwalifikowanych projektu. Wymagany wkład środków publicznych, w wysokości, co najmniej 20% kosztów kwalifikowanych projektu, pochodzi ze środków własnych beneficjenta.